اختلال‌های رفتاری كرداری یادگیری در كودكان

   رفتاری كه به موقع ودر سن مربوط به آن بخوبی اجرا شود ، اگر بیش از اندازه ، از حد معمول كمتر یابیشتر نكرار می شود ، امكان دارد بیش از حد شدید باشد یا شدت آن در حد كافی نباشد ، یا این كه از نظر زمانی در مدت طولانی ادامه یابد یا بر عكس مدت دوام آن كوتاه باشد . برای مثال ترس كودك غیر عادی نیست ، اما اگر ترس در موارد و موقعیتهای بسیاری مشاهده شود می توان آن را ترس غیر عادی و مسئله ای دانست كه شدتی ،فوق العاده دارد وبر اثر مرور زمان از آن كاسته نمی شود . در مورد كودكی كه واكنشهایش تغییر كرده است نیز امكان دارد نگرانی هایی ابراز شود ،برای مثال دختری كه بشاش و اجتماعی بوده است یكباره به دختری خلوت نشین وگوشه گیر مبدل می شود.

 تفاوت های مربوط به جنسیت

یكی از فراگیرترین یافته هایی كه با توجه به درجه ی شیوع اختلال های رفتاری دیده می شود، این است كه اختلال های رفتاری پسران از تنوع و گستردگی بیشتری برخوردار است تا دختران. این گستردگی شامل اختلال شدید روانی، تحرك بیش از حد، خیس كردن رختخواب، رفتار ضد اجتماعی و مشكلات یادگیری است. زمانی كه درجه شیوع در دختران بیشتر باشد، مسئله به شرم، ترس، اضطراب، شكوه گری از وضعیت جسم، و مشابه اینها مربوط می شود. در كل به نظر می رسد كه پسرها نسبت به دخترها از نظر زیستی آسیب پذیرتر باشند: از همان دوره ی جنینی میزان مرگ و میر در پسرها نسبت به دخترها بیشتر است و به نظرمی رسد بیماری های جدی، تغذیه نادرست و فقر در آنان تاثیر بیشتری می گذارد.

   پایدار بودن مشكلات  

از برخی مطالعه هایی كه پیرامون درجه ی شیوع اختلال های رفتاری به عمل آمده است، می توان نتیجه گرفت كه اختلالهای دوران كودكی، دست كم آنهایی كه زیاد جدی نیستند، به تدریج كاهش می یابد و خود به خود از بین می رود. در نتیجه می توان آنها را نشانگر بحران های زود گذر رشد دانست. این نتیجه گیری زمانی تقویت می شود كه می بینیم بسیاری از مسائل دوران كودكی بدون درمان فرو می نشیند.

در صورتی كه مشكلات رفتاری اولیه از بین برود، یا تا سنین بزرگسالی كاهش یابد، یا رابطه ای با ناراحتی های بعدی نداشته باشد، نگرانی در مورد آنها كمتر از زمانی است، كه تا حد زیادی پیش بینی شود، آنها پیش درآمدی بر مشكلات بعدی هستند.

پایداری و ناپایداری رفتار، پیچیدگی های زیادی دارد. اگر بگوییم چون اختلال های رفتاری به هر حال از بین خواهند رفت پس كوشش برای درمان آنها بیهوده است، بدیهی است كه خطا گفته ایم. افزون بر این، اگر از دید بشردوستانه ای به قضیه بنگریم، بهتر است در تسكین مشكل و رنج حاصل از آن بكوشیم، حتی اگر نوع مشكل موقتی باشد.

 باید دقت شود كه مشكل رفتاری را بیش از حد بزرگ نكنیم، اما اگر كودكان در همان هنگام دچار ناراحتی هستند، یا اگر دلیلی در دست است كه رشد بالقوه ی آنان در حال توقف است، درمان ضرورت دارد.

  

انواع اختلالات رفتاری 

اختلالهای خوردن

نشخوار : باز گرداندن عمدی غذا .مایعات به دهان .

پیكا : عادت خوردن غیر خوراكی ها

فربهی

بی اشتهایی عصبی : امتناع مداوم از خوردن

اختلالهای مربوط به دفع

بی اختیاری ادرار : در سنی به كودك اطلاق می شود كه معمولا انتظار می رود استفاده از توالت را آموخته باشد.

بی اختیاری مدفوع : فرد بدون داشتن علت عضوی ، در لباس یا سایر محل هایی كه از نظر اجتماع پسندیده نیست مدفوع می كند .

اختلالهای مربوط به خوابیدن

راه رفتن

پریشان خوابی و وحشت زدگی در خواب

اختلالهای درونی شده

ترس ها وهراس ها

تفاوت ترس با هراس عادی در این است كه هراس شدید است ،دوام دارد ، وسازش نمی پذیرد . كودكانی كه هراس دارند ، می كوشند از موقعیت یا چیزی كه از ان می ترسند دوری كنند.

هراس از مدرسه :

بی میلی شدید رفتن به مدرسه

كودك بیش از حد مضطرب :

این كودكان نسبت به شایستگی ها و عملكرد خویش فوق العاده نگرانند ، ورفتارهای عصبی (ناخن جویدن )

اختلالهای مربوط به خواب ، وناراحتی های جسمی مانند درد معده  دارند .

اختلال وسواسی – اجباری

وسواس: افكار یا عقایدی دست وپاگیر ، مكرر وناخوانده .

اجبار :رفتارهای كلیشه ای كه كودك احساس می كند ناگزیر از انجام آنهاست.

كودك گوشه گیر از اجتماع

كودك روی گردان مضطرب است و همین اضطراب نمی گذارد دوستان جدیدی بگیرد .

افسردگی دوران كودكی :

كودكان افسرده چندین مشكل دیگر نیز دارند : نبود تجربه های شادی آور ، انزوای اجتماعی ، كمی اعتماد به نفس ، ناتوانی در تمركز ، نارسایی دركارهای مدرسه،  تغییر در كارهای زیستی ( خ0وابیدن ، خوردن ،دفع ) ودردهای جسمی

پیش فعالی وكمبود توجه

تحریك بیش از حد ناتوانی های ادراكی – حركتی ، نارسایی همكاری و تشریك مساعی ،اختلال در توجه ،بی اختیاری وبرانگیختگی ناگهانی ،اختلال در حافظه وتفكر ،ناتوانیهای یادگیری بخصوص ، اختلال در تفكر وزبان

اختلالات كرداری

-         داشتن الگوی كرداری تكراری وپیوسته

-         تجاوز به حقوق اولیه دیگران

-         تخطی از معیارها و ضوابط اجتماعی متناسب با سن پرخاشگری

مخالفت جویی –عناد : نافرمانی ، منفی بافی و مخالفت تحریك آمیز در برابر چهره های صاحب اختیار به ویژه والدین

بزهكاری دوره نوجوانی :به نوجوانی (معمولا 18 سال ) گفته می شود كه عملی غیر قانونی انجام داده است كه برای بزرگسالان نیز جرم محسوب می شود (دزدی ، حمله قهر آمیز وتجاوز )

 

اختلالات یادگیری

بسیارند كودكانی كه ظاهری طبیعی دارند ،رشد جسمی ،قد و وزنشان  حاكی از بهنجار بودن انان است ،هوش كم وبیش عادی دارند ،به خوبی حرف می زنند ومانند سایر كودكان بازی می كنند . مثل همسالان خود با سایرین ارتباط برقرار می كنند در خانه نیز خود بازی های لازم را دارند وكارهایی راكه والدین به آنها می سپارند به خوبی انجام می دهند واز رفتار واخلاق عادی برخوردارند . لیكن زمانی كه به مدرسه میروند ومی خواهند خواندن ونوشتن وحساب یاد بگیرند دچار مشكلات جدی می شوند . این كودكان به تدریج می فهمند كه سایر كودكان از نظر وضع تحصیلی بهتر از آنها هستند واحساس حقارت را تجربه می كنند وكم كم بیزاری از درس ومدرسه در انها به وجود می اید . والدین آنها اغلب از دلایل ناتوانی یادگیری آنها بی خبر هستند مشكل را بیشتر می كنند وبا فشارهایی كه به كودك می اورند ، دشواری راچند برابر می كنند .

اختلالهای یادگیری را می توان به دو طبقه بزرگ تقسیم كرد :

رشدی ودرسی

اجزاء عمده اختلالهای یادگیری رشد عبارت است از:

-نقض توجه وادراك

- اختلالهای حافظه ای

- نارساییهای ادراكی وحركتی

- اختلالهای فكری وزمانی

اختلالهای یادگیری درسی عبارت است از :

-         اختلال ریاضی

-         اختلال خواندن

-         اختلال هجی كردن

-         اختلال نوشتن

-         اختلال در دست خط

ویژگی كودكان ناتوان در یادگیری

1-     این كودكان دارای بهره هوش متوسط یا بالاتر هستند.

2-     از نظر حواس مختلف (بینایی ، شنوایی و...) سالم هستند .

3-     از نظر امكانات محیطی و آموزشی از وضعیت نسبتا مناسبی بر خوردار هستند

4-     از نظر عاطفی وسازگاری مشكل ندارند.

آمار دانش اموزانی كه اختلال یادگیری به معنی خاص دارند ، بین 4تا12درصد گزارش شده است .

انواع ناتوانی های یادگیریچ

اختلال در ریاضی

اختلال در ریاضیات اساسا عبارت از ناتوانی در انجام مهارتهای مربوط به حساب كه باتوجه به ظرفیت هوشی  وسطح آموزشی از كسی انتظار می رود

1-     مهارتهای زبانی : فهمیدن ونامبردن اصطلاحات ریاضی ،فهمیدن ونام بردن اعمال ومفاهیم ریاضی وتبدیل آنها به نمادها

2-     مهارتهای ادراكی : مثل شناخت وخواندن نمادهای عددی یا نشانه های حسابی وگروه بندی ارقام

3-      مهارتهای ریاضی : مثل رعایت مراحل ریاضی ،شمارش ویادگیری جدول ضرب

4-     مهرتهای مربوط به توجه : مثل كپی كردن درست ارقام ، بخاطر سپردن ارقام انتقال داده شده.

 كودكانی كه مشكلات  ریاضی دارند :

-         آشفتگی در روابط فضایی

-         حس ضعیف در مورد تصویر بدنی

-         مشكل در توانایی ادراكی – بینایی وحركتی – بینایی

-         ضعف در مفاهیمی چون زمان وجهت گیری

-         مشكل در حافظه

-         اضطراب ریاضی

اختلال خواندن

خلاصه ویژگی های كودكان داری اختلال خواندن

-         تمایل به خواندن ندارند

-         در كلاسهای درسی غالبا مشكلات رفتاری دارند

-         دامنه توجه آنها كوتاه است

-         قادر نیستند یك دایره لغات بینایی ایجاد كنند

-         در تمركز مشكل دارند

-         معمولا در مدرسه افت تحصیلی دارند

-         احساس ناامیدی یا بی لیاقتی وكم جراُتی می كنند

-         در خواندن شفاهی وكلامی تردید میكنند وگاهی دچار لكنت می شوند

-         به جای اینكه چشم هایشان را هنگام خواندن حركت دهند سرشان را تكان می دهند

-         كلمه به كلمه می خوانند

-         به زحمت وبا صدای كشیده ولحن یكنواخت می خوانند

-         به نقطه گذاری توجه نمیكنند واز توجه به معنی لغات غافل اند

-         وقتی مطلبی را آهسته می خوانند ،لبهایشان را تكان می دهند یا در ذهنشان لغات را می خوانند

-         واژه ها را غیر مرتبط با محتوی وغیر مرتبط با عناصر آوایی حدس می زنند

-          كلماتی كه تازه خوانده اند جابه جا تكرار می كنند

-         حافظه دیداری وشنیداری آن ها ضعیف است

-         در مدرسه سازگاری مشخصی ندارند

-         رشد اجتماعی كافی ندارند

-         محیط خانوادگی انها برای موفقیت در مدرسه به آنها فشار می اورد ویا اینكه نگرش منفی افراطی به عملكرد مدرسه دارند

اختلال دیكته نویسی

مشكلات در زمینه نوشتن به 3 دسته تقسیم می شود

1-     نارسایی یا بد خط نویسی

2-     اختلال در املا نویسی

3-     اشكال در انشانویسی

برخی از كودكان از مهارت كافی در نوشتن برخوردار نیستند زیرا در مهارت های پیش نیاز نوشتن با دست كه عمكده ترین انها عبارت است از :

-         درك موقعیت بدن فردنسبت به اشیاء

-         مفاهیمی چون بالا وپایین

-         زیر وزبر

-         راست وچپ

-         ادراك اندازهها

-         شكلها وبازشناسی آنها

-         درست گرفتن مداد

-         تنظیم وضعیت كاغذ نسبت به چشمها وبدن

-         چرخش دست برای تولید منحنی ها

-         كپی كردن شكلهای هندسی را نیاموخته اند

عمده ترین عللی كه برای نارسانویسی ودشواری در نوشتن املا ذكر می شود :

1-     عدم توجه ودقت

2-     ضعف مهارتهای حركتی

3-     اختلال در ادراك بینایی حرف و كلمات

4-     ضعف حافظه بینایی وشنوایی

5-     دشواری در انتقال اطلاعات از یك كانال حسی به كانال دیگر یا درپیوندهای حسی

6-     انتزاعی بودن مطلب

 

تهیه وتنظیم :زینب احمدی(كارشناس ارشد روانشناسی كودك)

جمعیت حمایت از كودكان (مهرزنده رود )

مطالب اخیر

آمار سایت